Türkiye’de sürdürülebilir tarımda devrim niteliğinde yerli otomasyon

Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Eser Çeliktopuz’un kurduğu şirket liderliğinde geliştirilen uçtan uca kapalı devre fertigasyon ve otomasyon sistemi, tarımda sıfır atık ve maksimum verimlilik dönemini başlatıyor. 

Doç. Dr. Eser Çeliktopuz, kurucusu olduğu EC AgriTech Academy çatısı altında Türk tarımına çağ atlatacak bir otomasyon sistemine imza attıklarını belirterek, tarım teknolojileri dünyasının, son yıllarda kaynakların optimizasyonu ve sürdürülebilir Akıllı Tarım inovasyonlarına sahne olduğunu belirterek, Amerika’nın en prestijli kurumlarından Texas A&M Üniversitesi’nde gerçekleştirdiği postdoktora çalışmalarından edindiği küresel bilgi birikimini Türkiye’ye taşımayı başardıklarını söyledi.

EC AgriTech Academy çatısı altında Türk tarımına çağ atlatacak bir otomasyon sistemini kurmanın mutluluğunu yaşadıklarını ifade eden Doç. Dr. Eser Çeliktopuz, “Şirket bünyesinde sıfırdan geliştirilen ve yazılım ile donanım mimarisinin tamamını öz kaynaklarla kodlanıp üretilen bu ileri teknoloji sistemi, geleneksel sulama ve gübreleme alışkanlıklarını tamamen dönüştürmeyi hedefliyoruz” dedi. 

Hedeflerini, “Sıfır Atık, Maksimum Hassasiyet: Kapalı Devre Ekosistem” olarak dile getiren Çeliktopuz, proje ile ilgili şu bilgileri verdi:

“Sistem, bitkinin ihtiyaç duyduğu besin elementlerini ve su dengesini milimetrik hesaplamalarla yöneten akıllı bir döngü üzerine kurulu. Mühendislik harikası bu kapalı devre ekosistem, şu ana aşamalardan oluşuyor: 

1. Akıllı Dozajlama ve Karışım Yönetimi: Sistemin kalbini oluşturan karıştırma tankı; A tankı, B tankı ve asit tankından gelen girdileri milisaniyeler içinde analiz ediyor. Bitkinin fenolojik dönemine (gelişim evresine) uygun olarak hedeflenen elektriksel iletkenlik (EC) ve pH değerleri, hassas dozajlama kontrolüyle bu tankta optimize edilerek doğrudan sisteme veriliyor. 

2. Akıllı Drenaj Toplama ve Transfer:  Bitki tarafından tüketilmeyen ve süzülen drenaj suyu, hatlar üzerinden hassasiyetle toplanıyor. Toplanan bu su, otomasyon merkezi kontrolünde özel bir pompa istasyonu vasıtasıyla arıtma ve geri kazanım alanına transfer ediliyor. 

3. Ters Ozmoz (Reverse Osmosis) ile İleri Arıtma: Transfer edilen drenaj suyu, endüstriyel filtrasyon süreçlerinden geçirilerek içindeki ağır tuzlar ve kalıntılardan tamamen arındırılıyor. Bu aşamada elde edilen yüksek saflıktaki su (saf su), sisteme yeniden dahil edilmek üzere izole bir saf su tankında depolanıyor. Daha sonra bu su, ana karıştırma tankına kontrollü bir şekilde geri döndürülerek su kaynaklarının verimli kullanılması sağlanıyor.

Yazılım ve Donanımda %100 Yerli Mimari

Bu karmaşık elektro-mekanik yapının arkasında, tüm algoritma, kontrol kod blokları ve donanım tasarımı EC AgriTech Academy mühendislerine ait olan yerli bir teknoloji mimarisi bulunuyor. Pazardaki ithal muadillerinin aksine, tamamen Türkiye’deki iklim ve toprak/topraksız tarım dinamiklerine göre optimize edilen bu sistem, üreticiye tam bir operasyonel bağımsızlık sunuyor. 

Sistemin en büyük ezber bozan ve rakiplerinden ayrışan yönü ise sunduğu benzersiz esneklik. Pazardaki mevcut ithal otomasyon sistemleri genellikle her bir ürün veya sera bölümü için ayrı kontrolcü ve altyapı kurulumu gerektirirken, EC AgriTech Academy'nin %100 yerli yazılım ve donanım gücü bu sınırlılığı ortadan kaldırıyor. Üreticiler, aynı kontrolcü birimi üzerinden tamamen farklı bitki türleri için birbirinden bağımsız gübreleme programları çalıştırabiliyor. Örneğin; aynı işletmedeki domates, çilek veya marul gibi farklı besin ve su reçetesine ihtiyaç duyan farklı ürünler, tek bir merkezi kontrolcü tarafından, kendilerine özel gübreleme programlarıyla eş zamanlı olarak sulanıp beslenebiliyor. Bu inovasyon, yatırım maliyetlerini radikal şekilde düşürürken operasyonel verimliliği zirveye taşıyor.

Akademiden Sahaya Küresel Bir Vizyon Transferi

Projenin ticari başarısının ötesinde en dikkat çekici yönü, arkasındaki akademik derinlik. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nin güçlü bilimsel zeminini arkasına alan Doç. Dr. Eser Çeliktopuz, ABD’nin tarım teknolojilerindeki lokomotif kurumlarından Texas A&M Üniversitesi’ndeki postdoktora çalışmaları esnasında edindiği vizyon ve teknik birikimi (know-how) doğrudan sahaya entegre etmiş durumda. 

EC AgriTech Academy, sadece bir teknoloji üreticisi değil, aynı zamanda küresel tarım vizyonunun Türkiye’deki uygulama merkezi olarak konumlanıyor. Akademik teorinin, yüksek teknolojiye sahip ticari bir ürüne dönüşmesinin en başarılı örneklerinden biri olan bu sistem; yüksek girdi maliyetleriyle boğuşan üreticiye su ve gübre tasarrufu sağlarken, küresel iklim krizine karşı da sürdürülebilir bir kalkan sunuyor.”