Çalışanlar dikkat!

Gece çalışmak ile gündüz çalışmak arasında çalışma hukukunda önemli ayrımlar var. Gece çalışmanın çalışma saati, hangi sektörün olduğu, çalışma postası gibi birçok ayrıntısı var. Ayrıca, gece çalıştırılmada hukuka uyulmaması durumunda ise para cezası da bulunuyor.

Özel olarak kuralları belirlenen gece çalışması 20.00 ile 06.00 arasını belirliyor. Bu dönemde ise işveren iş hukuku dışında belirlenen sektörlerde gece çalıştırması iş hukukuna göre uygun değil. Türkiye Gazetesi'ndeki köşe yazısında gece ve gündüz vardiyasına göre çalışmayı değerlendiren SGK Başuzmanı İsa Karakaş, gece çalışmanın ayrıca özel durumlarının olduğunu altını çizdi.

Gece çalışması, iş hukukuna göre turizm, özel güvenlik ve sağlık hizmeti yürütülen işlerde uygulanıyor. İşçinin 7 buçuk saatten fazla çalışmasının istenilmesi durumunda personelin yazılı onayının anılması gerekir. Diğer işlerde ise onay alınsa dahi 7 buçuk saatten fazla çalışılmaz.

Gece-gündüz vardiyasına göre çalışılıyorsa iki haftalık nöbetleşme esası da uygulanabilir. Postası değiştirilecek işçi kesintisiz en az 11 saat dinlendirilmeden diğer postada çalıştırılamaz. Gece çalışmasının ispatını sağlamak istiyorsanız, konusunda iş yeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, iş yeri iç yazışmaları delil niteliğinde kabul ediliyor.

Ayrıca, gece çalışmanın bazı yasakları da bulunuyor. Belirlenen yasaklar ise şu şekilde:
 

• 18 yaşının doldurmamış kişiler çalışamaz.
• Hamile kadınlar ve yeni doğum yapanlar 1 seneyi takiben gece vardiyasında çalışamaz. Bu sürenin sonunda sağlık ve güvenlik açısından sakıncalı olduğunun sağlık raporu ile belirlendiği dönem boyunca gece çalıştırılmaz.
• Gündüz vardiyasında çalışan bir işçi isteği dışında gece vardiyasına kaydırılırsa işçi iş sözleşmesini feshedebilir.

• 45 saatlik haftalık çalışma sınırı aşılmamış olsa da günde 7,5 saati aşan çalışmalar için fazla çalışma ücreti ödenmesi gerekmektedir.
• Gece çalışmasını kurallarına aykırı davranan işverenlere ise işçi başına fiil sayısına göre 21 bin 213 lira para cezası kesilebilir.

Belirtilen cezaların yanı sıra gece 7,5 saatten fazla çalışması nedeniyle fazla çalışma ücreti ödenmeyen işçi başına 2025 yılı için 3.837,00 TL idari para cezası kesilmektedir. Bu cezalar sabit olmayıp her sene yeniden değerleme oranında artırılmaktadır.